We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Düşünceden kaçış, bilinene teslimiyet

36 14 130
09.11.2018
Her boyutuyla bilinenle yetinmenin, onun devamlılığına iman etmenin en muteber tavır olarak tescillendiği yerde düşünmeden, düşünme ahlâkının varlığından söz etmek mümkün değildir. Ya da olsa olsa kof ve beyhude düşünceden söz edilebilir.

Düşünmenin, zihinsel yoğunlaşmanın küçümsendiği, değersizleştirildiği bir gerçeklikte yaşıyoruz. Ahlâk yitimi, düşünme edimine de bütün yırtıcılığıyla pençelerini geçirmiş durumda. Artık düşünme denilen şey bilinene teslim olmaktan başka bir anlam taşımıyor; ister sanat, ister bilim isterse siyaset olsun her alanda bilinenin ayrıntılandırılması da ortaya çıkan yeni bir olgunun, eleştirel bir süzgeçten geçirilmeden, sorgulanmadan elde var olan kavramlar ve araçlarla tanımlanması da aynı kapıya çıkıyor aslında, düşünce olmayan düşünceye. Ve dolayısıyla yaratım olmayan yaratımlara.

Oysa her boyutuyla bilinenle yetinmenin, onun devamlılığına iman etmenin en muteber tavır olarak tescillendiği yerde düşünmeden, düşünme ahlâkının varlığından söz etmek mümkün değildir. Ya da olsa olsa kof ve beyhude düşünceden söz edilebilir. Çünkü düşünmek ve düşünmenin ahlâkı, olgulara saplanıp kalarak değil, zihinsel yoğunlaşmayla olguları ayırıp, çözerek sabır ve ısrarla onlarda oyalanmak ve böylelikle onların yalıtılmışlığını gidererek, malzemesini kavram düzeyine çıkararak tecessüm edebilir. Buna da öncelikle ve ilk elde bilinene mesafe alarak kapı aralanabilir. Mesafesizlik düşünme kudretini zaafa uğratır, onu kemirir çünkü. Olan bitenin bir noktasına sabitlenmişlik de aşrı âlâdan bakmak da mesafesizliktir. İlki fark olmayan farkları, ikincisi benzerlik olmayan benzerlikleri ‘gerçeğimiz’ kılarak yanılsama batağına sürükler.

Biteviye önümüze sürülenler, muteber addedilenler sadece kanaatler, hâkim eğilim bu yönde maalesef. Siyasetten kültüre, gündelik hayatın biraradalıklarından en incelikli birlikteliklere, toplaşmalara kadar hiçbir alan bundan........

© Gazete Duvar