We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Savaşların Ekonomik Etkisi

5 5 0
18.10.2018

Anıldığında bize vahşet, dram, ölüm, göç, hüzün ve korkuyu hatırlatan savaşa duygusal yanımızı bırakarak bakmak bir hayli zordur. Lakin bir hedef doğrultusunda hareket edeceksek yapmamız gereken bu duygusal bariyeri aşıp savaşı mantık çerçevesinde incelemektir. Ki bu hedef savaşın bir daha olmasını engellemekten tutun da bir sonrakini kazanmaya kadar her şey olabilir.

Biz işte bu duygusal duvarı aşıp, savaşa mantığımızla bakmaya çalışacağız. Konumuz ise savaşın ekonomik yanı olacak. Bunu savaş öncesi, sırası ve sonrası olmak üzere 3 evrede inceleyeceğiz. Asıl amacımız maliyet gibi rakamsal değerleri açıklamaktan çok iktisadi yapıları anlamak olacak. Bunun için modern zamandaki savaşları ve çeşitli ülkeleri irdeleyeceğiz.

İlk olarak savaş öncesi döneme baktığımızda devletlerin hazırlık süreçlerine denk geliyoruz. Buradaki savaş öncesi ifadesi herhangi bir barış durumunu ifade eder. Bu hazırlıklar genelde planlamaya, tatbikatlara ve belirli miktarda askeri gücü etkin tutmaya dayanır. Mesela Türkiye’de yaklaşık olarak 370 bin askeri personel aktif durumda çalışmaktadır. Bu hazırlıklardan, planlamanın maliyeti en düşük olandır. Gerekli ekipman ve insan gücünü temin etmek suretiyle mevcut askeri yapının sürekliliğini sağlamak normal durumlarda asıl ekonomik yükü oluşturur.

Anormal durum ise savunma bütçelerindeki bir diğer kalem olan tatbikatların bazen çok ama çok büyük olmasıdır ki bazı durumlarda bütçe grafiğinde pik yaptırabilir. Bunun en açık örnekleri Rusya’nın bu yıl düzenlemiş olduğu Vostok 2018 ve NATO’nun düzenlediği yıllık tatbikatlardır. Bütün bu hazırlıkların toplam maliyeti bütçelere yansımaktadır. Örneğin ülkemizin 2017 savunma bütçesi, 2016 yılına bazlı sabit kur ile 19 milyar dolardır. Bu değer toplam harcamaların ise %6,4’üne denk gelmektedir. Dünya ortalaması da kesin olmayan verilere göre %6,3’tür. Yani ne zaman olacağı belli olmayan, belki de gerçekleşmeyecek savaşa her devlet bütçesinin 16’da 1’ini harcamaktadır. Bu şekilde en barışçıl dönemlerde bile savaş tehlikesi altında olan ülkelerin bu duruma hazırlıklarını genel manada incelemiş olduk.

İkinci olarak savaş sırasındaki ekonomik durumu inceleyeceğiz. Bunu iki ana başlık içinde işleyecek olursak ilki savaş sırasında ekonominin nasıl yönetildiği diğeri ise savaşın ekonomiye yaptığı etkilerdir. Ekonominin savaş sırasında nasıl yönetildiğini anlamak için bir ülkenin temel iktisadi yapısını birkaç cümleyle anlatmak gerekir. Temelde........

© Stratejik Ortak