We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Tarihten bir sahife: Basra Körfezi’nde ticaret savaşları

9 8 7
17.01.2019

Son zamanlarda ticaret savaşları söylemi gündemimizde sıkça yer almaya başladı. Özellikle ABD ile Çin arasında süren rekabet ve bunun doğurduğu gerginlik nerede ise hepimizi esir aldı. Oysa tarih boyunca ticaret savaşları hep vardı. Dünya tarihine baktığımızda yaşanan paylaşım kavgalarında, çekişmelerde, savaş ve istilalarda şöyle veya böyle ticaret hep başroldeydi.

TİCARET SAVAŞLARI

Bütün dünyayı dolaşmadan, bölgemizi, coğrafyamızı ve ait olduğumuz medeniyetimizi etkileyen olaylara bakalım. Haçlı seferleri doğu ticaretine göz dikenler yüzünden olmamış mıydı? Hindistan’ın servetini duyan Batılılar oraya ulaştıran güzergaha el atmaları yine ticaret sevdasından değil miydi? Çin’den çıkıp Avrupa’ya uzana İpek Yolu’na; Hindistan’dan bizim coğrafyamıza uzanan Baharat Yolu’na hakim olmak için savaşlar yaşanmadı mı?

Daha yakınlara gelelim. Osmanlı ekonomisini de etkileyen ve içeride Celali isyanlarına kadar uzanan süreci başlatan Ümit Burnu’nun keşfi ile doğan ticaret savaşlarını hatırlayalım. On dokuzuncu yüzyılın hemen başında Akdeniz ticaretinde büyük kayıplar yaşayan Fransa, İngilizlerin Hindistan yolunu kapamak için Mısır’ı işgal etmesi; 1830larda Çin’in İngilizlerin ekonomik istilasına uğraması; aynı dönemde Akdeniz’de serbest dolaşabilmek için ABD’nin Osmanlı Devleti ile anlaşma yapması; İngilizler ile yapılan ve Osmanlı ekonomisini çökerten 1838 Balta Limanı Anlaşması da tarihi ticaret savaşlarının sonuçlarıydı.

Elbette bu sütuna sığmayacak kadar örnekler sıralamak mümkündür. Merak edenler tarih kitaplarına bakacaklardır. Ama burada dikkatleri çekmek istediğim husus, ticaret savaşlarının uzun yıllar devam edip büyük gerginliklerden sonra sıcak çatışmalar ile neticelendiğidir. Yani kısa soluklu olanların baştan kaybettiği savaşlardır.

Ticaret savaşları meydan muharebelerinden çok daha tehlikelidir. Çünkü burada sadece........

© Yeni Şafak